De discussie over data-soevereiniteit is de afgelopen jaren sterk toegenomen. De US Cloud Act, Schrems II, en een groeiend bewustzijn over afhankelijkheid van Big Tech zetten steeds meer organisaties aan het denken. Moet alles dan per se naar Europa?
Niet noodzakelijk. Maar het is goed om te weten welke alternatieven er zijn. Hier zijn vijf opties die wij regelmatig implementeren.
1. Nextcloud, alternatief voor Microsoft 365 / Google Workspace
Nextcloud is verreweg het meest uitgebreide open-source platform voor samenwerking in de cloud. Het biedt bestandsopslag, agenda, contacten, videobellen (via Talk), Office-suite (via Collabora of ONLYOFFICE) en nog veel meer.
Voordelen: Volledig open-source, self-hosted mogelijk, actieve community, uitstekende AVG-compliance.
Nadelen: Minder gepolijst dan Microsoft 365, sommige edge cases ontbreken, adoptie vergt meer begeleiding.
Ideaal voor: Overheid, zorg, rechtsbijstand, of iedere organisatie die principieel kiest voor datasoevereiniteit.
2. Hetzner, alternatief voor AWS / Azure / Google Cloud
Hetzner is een van de grote Europese hostingproviders, gevestigd in Duitsland met datacenters in Neurenberg, Falkenstein en Helsinki. Voor standaard cloud-workloads (VPS, object storage, dedicated servers) is Hetzner een uitstekend en aanzienlijk goedkoper alternatief voor de Amerikaanse hyperscalers.
Voordelen: Zeer concurrerende prijzen, betrouwbare infrastructuur, volledig Europees, GDPR-compliant.
Nadelen: Smaller serviceportfolio dan Azure/AWS (geen native AI-diensten, minder managed services).
Ideaal voor: Hosting van webapplicaties, databases, Nextcloud-installaties en andere standaard workloads.
3. Mailcow / Postfix, alternatief voor Exchange Online
Voor organisaties die hun e-mailinfrastructuur zelf willen beheren, is Mailcow een uitstekende optie. Het is een volledig self-hosted e-mailoplossing op basis van bewezen open-source componenten.
Voordelen: Volledig in eigen beheer, geen licentiekosten, uitstekende spam- en virusfiltering ingebouwd.
Nadelen: Vereist technisch beheer, e-mailbezorging is een specialisme op zich (reputatie, deliverability).
Ideaal voor: Organisaties met technische capaciteit die volledige controle willen over hun e-mail.
4. Proton Suite, alternatief voor Gmail / Google Workspace
Proton (Proton Mail, Proton Drive, Proton Calendar) is het Zwitserse alternatief voor Google’s productiviteitsplatform. End-to-end versleuteld, gevestigd in Zwitserland (buiten EU maar met sterke privacywetgeving).
Voordelen: End-to-end versleuteling is standaard, hoge mate van privacy, eenvoudig te gebruiken.
Nadelen: Samenwerking-features zijn beperkter dan Microsoft/Google, minder integratiemogelijkheden.
Ideaal voor: Kleinere teams of individuen met een hoge privacybehoefte.
5. Open-Xchange / Kopano, alternatief voor Exchange + Outlook
Voor organisaties die een volwaardige groupware-oplossing zoeken maar niet willen cloud-hosten, zijn Open-Xchange en Kopano (Nederlandse herkomst) de meest uitgebreide opties. E-mail, agenda, taken en contacten, allemaal in eigen beheer.
Voordelen: Volledig on-premise mogelijk, volwassen platform, goede Outlook-compatibiliteit.
Nadelen: Licentiekosten, vereist infrastructuur en beheer.
Ideaal voor: Middelgrote tot grote organisaties met on-premise voorkeur.
Hybride is vaak de beste keuze
In de praktijk kiezen de meeste organisaties voor een hybride aanpak: gevoelige of privacykritische data in een Europese of self-hosted omgeving, minder gevoelige samenwerking via Microsoft 365. Dat is pragmatisch en haalbaar.
Wil je weten welke aanpak het beste bij jouw organisatie past? Wij denken graag mee, zonder commerciële voorkeur voor één platform.